( 0. امتیاز از 0 )

شیعه، مکتبی زنده است. نشان به آن نشان که هنوز شیعیان با حفظ هویت خود با جهان پیرامون ارتباط فعالانه برقرار می‌کنند و پس از 1400 سال در جهان جدید حکومت تشکیل داده‌اند. راز بقا و نشاط این مکتب، امامت است؛ امامتی لاینقطع. امامتی که شأن سیاسی آن پس از معصوم به ولیِ فقیهِ عادل منتقل شده تا بار تداوم این مکتب تا ظهور منجی معصوم را بر عهده بگیرد؛ امامتی که تا یازدهمین امام به‌صورت علنی و پیدا ادامه داشت و حدود 250 سال به‌طول انجامید. ائمه معصوم به روش‌های گوناگون، رسالت خود در هدایت جامعه مسلمین را در طول این 250 سال انجام داده‌اند و برای ما یادگارهایی از سخن و رفتار بر جا گذاشته‌اند. بی‌شک برای شیعه‌ای که افقش اتصال به حکومت جهانی بقیه‌الله است، مطالعه و مداقه در سیره و روش امامان در مواجهه با مسائل سیاسی و اجتماعی و اینکه چگونه بار تداوم را به‌دوش کشیده‌اند، واجب است؛ به‌ویژه وقتی این مداقه در سیره امامان و احوال تاریخی و اجتماعی‌شان، توسط کسی صورت گرفته باشد که خودش در غیاب امام معصوم، نایب امام باشد.

 

 

رهبر انقلاب پیش از انقلاب و پس از آن، سخنرانی‌ها و درس‌های متعددی با موضوع سیره سیاسی و فردی ائمه اطهار داشته‌اند که طرح بعضی از آن‌ها را در ایام زندان، تبعید و مبارزه ریخته‌اند. گنجینه این سخنرانی‌ها به‌مثابه یک دوره غنی تاریخ اسلام به شمار می‌رود که البته رهبری فرصت جمع‌آوری، دسته‌بندی و ویرایش آن را پیدا نکرده‌اند و به‌جای ایشان، موسسه صهبا این بیانات را منظم و تبویب و در قالب کتابی با عنوان «انسان 250 ساله» منتشر کرده است.
کتاب انسان 250 ساله چند سال پیش منتشر شد و اکنون به‌صورت تکمیل‌شده، با حجمی بالاتر منتشر شده است. انسان 250ساله سه «حلقه» دارد؛ حلقه نخست مختص نوجوانان و دانش‌آموزان است که به‌صورت اجمالی و همراه با مثال‌های متعدد به معرفی تاریخ زندگی ائمه پرداخته است. حلقه دوم، همان کتابی است که چند سال پیش منتشر شد و مخاطب آن عموم مردم هستند و مضمون کلی آن تاریخی، تحلیلی و سیاسی است و به مبارزه‌های سیاسی و حکومت ائمه هدی می‌پردازد. حلقه سوم که در این گزارش به آن پرداخته می‌شود و به‌تازگی منتشر شده، بیشتر به کار محققان و علاقه‌مندان به مطالعه دقیق‌ترِ زندگی ائمه می‌آید؛ کسانی که می‌خواهند نگاهی تحلیلی‌تر به تاریخ اسلام داشته باشند.
ایده اصلی کتاب که نام کتاب هم از از آن گرفته شده، در این بیان از رهبر انقلاب خلاصه می‌شود: «اینی که می‌گویم ائمه، یعنی همه ائمه؛ از امیرالمؤمنین تا امام عسگری؟ع؟. بنده بارها گفته‌ام زندگی ائمه ؟ع؟ را که 250 سال طول کشیده، زندگی یک انسان به حساب بیاورید؛ یک انسان 250 ساله، از هم جدا نیستند؛ «کلهم نور واحد». هر یک از این‌ها که یک حرفی زدند، این حرف در حقیقت از زبان آن دیگران هم هست. هر کدام از این‌ها که یک کاری انجام دادند، این در حقیقت کار آن دیگران هم هست؛ یک انسانی که 250سال گویی عمر کرده است. تمام کارهای ائمه در طول این 250سال، کار یک انسان با یک هدف، با یک نیت و با تاکتیک‌های مختلف است».
وقتی به زندگی ائمه در طول این 250 سال نگاه می‌کنیم، در نگاه اول ممکن است تناقض‌ها و تضادهایی ببینیم. یکی از ائمه حکومت تشکیل داده، یکی درس و بحث راه انداخته، یکی صلح کرده، یکی جنگیده و ... . سخن اصلی این است که همه این جلوه‌های گوناگون از زندگی معصومان، در واقع تاکتیک‌ها و روش‌هایی بوده است که به اقتضای شرایط تاریخی برای هدایت امت به کار گرفته می‌شده است و امامت، حقیقتی است واحد که در زمینه‌های تاریخی و اجتماعی متکثر می‌شود. به همین دلیل هر کدام از ائمه اگر به جای همدیگر بودند، همان روشی را در پیش می‌گرفتند که دیگری به کار گرفته است. به‌عنوان مثال مهم‌ترین مساله در تاریخ زندگی سیاسی امامان، مساله قیام و قعود است؛ اینکه در چه شرایطی ائمه قیام علنی می‌کرده‌اند و در چه شرایطی در کار فراهم‌کردن مقدمات فرهنگی و علمی بوده‌اند. آیا این روش‌ها با هم تناقض دارند؟ چگونه می‌توان این‌ها را با هم جمع کرد؟
 تقیه چه جایگاهی دارد؟ سوالاتی از این دست همواره در ذهن کسانی که مایل به تأمل در اعتقادات شیعه هستند، وجود دارد که کتاب با همین مسائل نوشته شده است.
آنچه این کتاب را از بسیاری کتاب‌های مشابه متمایز می‌کند، این است که به منزله راهنمای تفکر و کنش سیاسی عمل می‌کند. آن‌قدر در مباحث فنی تاریخ غرق نمی‌شود که اصل قضیه فراموش شود و آن‌قدر شکل سطحی و روایی پیدا نمی‌کند که طرح تحلیلی‌اش را فراموش کند بلکه یک طرح مشخص را پی می‌گیرد و زندگی امامان معصوم از بعد پیامبر تا امام حسن عسگری؟ع؟  را در این طرح تجزیه و تحلیل می‌کند.
کتاب، چهار فصل دارد. فصل اول، دوران اول امامت است که «سکوت و همکاری» نام گرفته است. در این فصل، ماجراهای بعد از رحلت پیامبر و حکومت خلفا تا ابتدای حکومت امیرالمؤمنین بررسی می‌شود. در فصل دوم که دوران دوم امامت است و «اقتدار همراه با مظلومیت» نام دارد، حکومت امام علی؟ع؟  و ابتدای حکومت امام حسن؟ع؟  آورده شده است. دوران سوم امامت در فصل سوم با عنوان «تلاش سازنده کوتاه‌مدت» حکومت و صلح امام حسن؟ع؟  و قیام امام حسین؟ع؟  را موضوع خودش قرار داده است و فصل چهارم و دوران چهارم امامت با نام «تلاش سازنده بلندمدت»، سیره امامان معصوم پس از امام حسین؟ع؟ را معرفی می‌کند.
اغلب مسلمان شیعه در خانه‌شان کتاب دعای «مفاتیح‌الجنان» را دارند. این کتاب مجموعه ادعیه و زیارات ائمه است که برای ارتباط معنوی با خدا و پیامبر و امامان به جای مانده و توصیه شده است. اما شیعه‌ای که می‌خواهد در دوره غیبت امام زمان بصیرت سیاسی‌اش را ارتقا دهد و در فتنه‌های آخرالزمان از ریسمان امامت و ولایت جدا نشود، نیاز به کتابی دارد که این بصیرت را به صورت تاریخی به او بدهد و کتاب «انسان 250 ساله» چنین کتابی است.

 

تعداد نظرات : 0 نظر

ارسال نظر

0/700
Change the CAPTCHA code
قوانین ارسال نظر